Opis

• TEMAT NUMERU
  • 04 / Epoka neolitem zwana – cóż to takiego?
    Marek Nowak
  • 14 / Neolityczna rewolucja symboli
    Patrycja Filipowicz
  • 20 / Egipt na rozdrożu zmian: od zbieractwa do gospodarki wytwórczej
    Agnieszka Mączyńska
  • 26 / Pierwsze prawdziwe domy. Techniki budowy i organizacja wczesnoneolitycznych osad
    Agnieszka Czekaj-Zastawny
  • 36 / Kręgi w zbożu. Tajemnice neolitycznych rondeli
    Mirosław Furmanek, Piotr Wroniecki
  • 44 / Komu żyło się lepiej: łowcom-zbieraczom na diecie „paleo” czy pierwszym rolnikom?
    Krzysztof Borysławski
• TAJEMNICE PRZESZŁOŚCI
  • 50 / Bursztynowa odyseja. Część 2: Początek światowej kariery
    Szymon Modzelewski
  • 55 / Armageddon naprawdę istnieje. Część 2: Megiddo w epoce żelaza
    Ewa Ronowska
  • 60 / Oszałamiające wroga mury Niniwy
    Andrzej Makarewicz
  • 65 / Świątynie, ludzie i żetony. Życie religijne w Palmyrze
    Aleksandra Kubiak-Schneider
• ODKRYCIA
  • 70 / Archeologia Holokaustu: hitlerowskie kobiece obozy koncentracyjne koło Sławy
    Paweł Konczewski
• ARCHEOWARSZTAT
  • 75 / Kultura pucharów lejkowatych. Budowniczowie grobowców kujawskich i górnicy z Krzemionek
    Jakub Okonek
• ARCHEOBIOGRAFIE
  • 80 / Ciepłe. Pierwsze odkrycia pionierów archeologii
    Sławomir Wadyl
• POZA ARCHEOLOGIĄ
  • 84 / Metalurg epoki miedzi
    Poczet Odtwórców Polskich

Od redaktora naczelnego

Na początek Marek Nowak przedstawia fundamenty tej przemiany – opowiada o tym, czym właściwie była rewolucja neolityczna i jakie były jej kluczowe mechanizmy. Złożyliśmy na jego barki bardzo trudne zadanie, ale sądzimy, że podołał mu idealnie. Następnie Patrycja Filipowicz przygląda się duchowej stronie tego procesu, analizując symbole i rytuały, które przetrwały tysiące lat w postaci figurek, malowideł czy układów przestrzennych. A skoro o przestrzeni mowa – Agnieszka Mączyńska zabiera nas na południe, ku pustynnym społecznościom Afryki Północnej, gdzie zmiany toczyły się własnymi drogami.

Kolejne trzy artykuły są już o wiele bliższe ziemiom dzisiejszej Polski. Agnieszka Czekaj-Zastawny skupia się na budownictwie i tym, jak wyglądały neolityczne domy słupowe oraz osady w Europie Środkowej. W temacie planowania pozostajemy także w artykule o rondelach – tajemniczych, monumentalnych strukturach z epoki neolitu. Ich interpretację przedstawiają Mirosław Furmanek oraz Piotr Wroniecki. A jaki wpływ miały te wszystkie zmiany na nasze zdrowie? O biologicznych skutkach przejścia na gospodarkę wytwórczą pisze Krzysztof Borysławski.

W dalszej części numeru – zgodnie z tradycją – znajdziecie również inne artykuły, które wykraczają poza temat główny. Szymon Modzelewski zabiera nas w dalszą podróż bursztynowym szlakiem, a Ewa Ronowska kontynuuje swoją opowieść o Megiddo, przenosząc nas do czasów biblijnych. Andrzej Makarewicz przybliża z kolei losy Niniwy w czasach jej największej świetności, a Aleksandra Kubiak-Schneider prowadzi nas wprost do świątyń Palmyry, których architektura i symbolika do dziś robią ogromne wrażenie. Niestety, zarówno Niniwa, jak i Palmyra padły ofiarą brutalnych zniszczeń dokonanych przez współczesnych religijnych ekstremistów.

Nie zapominamy też o tematach bliższych nam chronologicznie – Paweł Konczewski omawia funkcjonowanie filii niemieckich obozów koncentracyjnych w Sławie. Sławomir Wadyl pozostaje przy odkryciach na stanowisku Ciepłe, jednak tym razem analizuje głównie ustalenia innego badacza sprzed 100 lat. Niektórzy mogą kojarzyć, że w ostatnim numerze Jakub Okonek zakończył cykl poświęcony metodom datowania odkryć i zabytków. Postanowiliśmy zatem wspólnie rozpocząć nowy – „Przegląd kulturowy”. Na archeowarsztat bierzemy poszczególne kultury archeologiczne. Ciekawi jesteśmy Waszej opinii. Ostatnia strona z Pocztem Odtwórców Polskich zamyka zaś nie tylko numer, ale stanowi swoisty epilog do neolitycznych historii.

Mamy nadzieję, że numer zainspiruje Was do dalszego zgłębiania przeszłości – a może i do podzielenia się z nami własnymi odkryciami?