O tym, \u017ce m\u00f3j dziadek zosta\u0142 zastrzelony w maju 1945 roku w swoim domu pod Ku\u017anic\u0105, wiedzia\u0142am od zawsze. Przez \u201eband\u0119\u201d, dodawano \u015bciszonym g\u0142osem. Nie kazano o tym milcze\u0107, ale rozumia\u0142am, \u017ce tak trzeba. Kiedy po latach postanowi\u0142am pozna\u0107 lepiej t\u0119 histori\u0119, d\u0142ugo kluczy\u0142am obok. \u201eNie rozdrapuj starych ran\u201d, s\u0142ysza\u0142am. Tylko \u017ce przesz\u0142o\u015b\u0107 s\u0142u\u017cy cz\u0119sto do rozgrywania tera\u017aniejszo\u015bci, rozdaje etykietki bohater\u00f3w i zdrajc\u00f3w, a za \u201edow\u00f3d winy\u201d uznaje nieraz fakt, \u017ce kto\u015b zosta\u0142 zabity. Zacz\u0119\u0142am wi\u0119c ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 uwa\u017cniej w rodzinn\u0105 opowie\u015bci, zagl\u0105da\u0142am do archiw\u00f3w, wertowa\u0142am ksi\u0105\u017cki, przygl\u0105da\u0142am si\u0119 okolicznym pomnikom. Posz\u0142am te\u017c do s\u0105siad\u00f3w z \u201edrugiej strony\u201d pogranicznych podzia\u0142\u00f3w, t\u0105 reportersk\u0105 zasad\u0105 \u0142ami\u0105c tutejszy zwyczaj przemilczania trudnej przesz\u0142o\u015bci. Powsta\u0142a historia o pogranicznym s\u0105siedztwie, o wsp\u00f3lnym \u017cyciu, a mo\u017ce \u017cyciu obok siebie? O tym, \u017ce jedni wyst\u0119puj\u0105 czasem przeciwko drugim, a potem wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105 obok, w pozornej niepami\u0119ci. Dzieci siedz\u0105 razem w szkolnych \u0142awkach i dziel\u0105 si\u0119 na przerwach kanapk\u0105. Tylko ciocia Luda dr\u017cy ze strachu, by nikt nie odkry\u0142, \u017ce w\u015br\u00f3d nocnych napastnik\u00f3w rozpozna\u0142a brata kole\u017canki. Nie chodzi\u0142o mi o rzucanie oskar\u017ce\u0144, tylko o zrozumienie i opowiedzenie tego, co si\u0119 sta\u0142o osiemdziesi\u0105t lat temu oraz co wok\u00f3\u0142 tego dzieje si\u0119 dzi\u015b. \u201eCzy ta opowie\u015b\u0107 co\u015b zmieni?\u201d, s\u0142ysz\u0119 nieraz. Nie wiem. Trudno zmieni\u0107 \u015bwiat. Ale mo\u017ce by proces m\u00f3g\u0142 ruszy\u0107, trzeba us\u0142ysze\u0107 innych, ale przede siebie i swoj\u0105 histori\u0119? Autorka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
<\/p>\n