Ksi\u0105\u017cka mo\u017ce pisarza dr\u0119czy\u0107. Mo\u017ce te\u017c \u2013 i w tym przypadku to jest lepsze s\u0142owo \u2013 uwiera\u0107. Drobnym szczeg\u00f3\u0142em. Jakby by\u0142 jakim\u015b ziarenkiem piasku, kt\u00f3re dosta\u0142o si\u0119 do buta i uniemo\u017cliwia chodzenie. Przyznaj\u0119: latami uwiera\u0142o mnie kilka s\u0142\u00f3w. Nie by\u0142y odpowiednie, a ja przecie\u017c mam pod r\u0119k\u0105 lepsze. Parandowski stwierdzi\u0142, \u017ce ksi\u0105\u017cka nazajutrz po wydaniu odmawia autorowi pos\u0142usze\u0144stwa. Dlatego zapewniam dawnych i nowych czytelnik\u00f3w \u201eGottlandu\u201d, \u017ce tym razem stworzy\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 wreszcie mi pos\u0142uszn\u0105. Do nast\u0119pnego wydania oczywi\u015bcie. Mariusz Szczygie\u0142 Aktorka Lida Baarova \u2015 kobieta, przez kt\u00f3r\u0105 p\u0142aka\u0142 Goebbels; rze\u017abiarz Otakar Szvec \u2013 tw\u00f3rca najwi\u0119kszego pomnika Stalina na kuli ziemskiej, kt\u00f3ry nim sko\u0144czy\u0142 dzie\u0142o, postanowi\u0142 si\u0119 zabi\u0107, autentyczna siostrzenica Franza Kafki, kt\u00f3ra do dzi\u015b \u017cyje w Pradze; piosenkarka Marta Kubiszova, kt\u00f3rej komunistyczny re\u017cim na 20 lat zabroni\u0142 \u015bpiewa\u0107 i skasowa\u0142 nagrania z radiowych archiw\u00f3w; legendarny producent obuwia Tom\u00e1\u0161 Bata, kt\u00f3ry stworzy\u0142 kontrolowane przez siebie miasto na 10 lat przed pomys\u0142ami Orwella; pisarz Eduard Kirchberger, kt\u00f3ry stworzy\u0142 siebie na nowo i zosta\u0142 Karelem Fabianem oraz wielu innych \u2013 to bohaterowie tej ksi\u0105\u017cki. Poprzez ich barwne \u017cyciorysy Mariusz Szczygie\u0142 opowiada o czasach, w jakich przysz\u0142o im (i nam) \u017cy\u0107. Opowiada o wyg\u00f3rowanej cenie, jak\u0105 musieli zap\u0142aci\u0107 za pozornie niewa\u017cne decyzje, o tragicznym splocie przypadku i przeznaczenia, kszta\u0142tuj\u0105cym \u017cycie ca\u0142ych pokole\u0144. \u201e\u201eGottland\u201d to jedna z tych ksi\u0105\u017cek cudownie niepoddaj\u0105cych si\u0119 klasyfikacjom. Szczygie\u0142 jest niesamowity i zabawny, wszystko si\u0119 u niego \u0142\u0105czy. Jest niczym Hrabal non-fiction. Ksi\u0105\u017cka zaczyna si\u0119 histori\u0105 Baty, a ko\u0144czy ol\u015bniewaj\u0105c\u0105 podw\u00f3jn\u0105 narracj\u0105 na temat lekarki, specjalistki od oparze\u0144, kt\u00f3ra w wolnym czasie przek\u0142ada krymina\u0142y Dicka Francisa. I wszystko jest prawd\u0105!\u201d Julian Barnes, \u201eThe Guardian\u201d \u201eM\u0105dra, ciekawa i potrzebna ksi\u0105\u017cka. Poprzez opowie\u015b\u0107 o losach ludzkich Szczygie\u0142 opowiada skomplikowane dzieje naszych po\u0142udniowych s\u0105siad\u00f3w. Zafascynowany niepowtarzaln\u0105 czesk\u0105 kultur\u0105 i obyczajowo\u015bci\u0105, zmys\u0142em ironii, humorem i sarkazmem, przypomina czeskie spotkania z \u201ehistori\u0105 spuszczon\u0105 z \u0142a\u0144cucha\u201d. Czytamy te opowie\u015bci przez pryzmat w\u0142asnych los\u00f3w, co czyni lektur\u0119 jeszcze bardziej zajmuj\u0105c\u0105. Losy mieli\u015bmy podobne, a jak bardzo odmienne. Pasjonuj\u0105ca ksi\u0105\u017cka.\u201d Adam Michnik \u201ePrzy \u201eGottlandzie\u201d nie spos\u00f3b nie my\u015ble\u0107 o \u201eProcesie\u201d i \u201eZamku\u201d. Szczygie\u0142 \u015bledzi niezrozumia\u0142e zdarzenia i szuka w nich sensu. Ma niezwyk\u0142y talent do tropienia szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Jego spojrzenie na dwudziestowieczne totalitaryzmy, kt\u00f3re wci\u0105\u017c zatruwaj\u0105 nam umys\u0142, jest godne najwy\u017cszej uwagi.\u201d Larry Rother, \u201eThe New York Times\u201d \u201e\u015awietna ksi\u0105\u017cka. Potwornie przygn\u0119biaj\u0105ca panorama czeskich los\u00f3w XX wieku. (Obejmuje te\u017c wiek nowy, kt\u00f3ry r\u00f3wnie przygn\u0119bia). To, co mnie zawsze w czeskim losie poci\u0105ga\u0142o, to nieustanna, dynamiczna, tragiczna i zarazem \u015bmieszna niejednoznaczno\u015b\u0107. Mariusz Szczygie\u0142 wychodzi z tradycji polskiego reporta\u017cu i na t\u0119 w\u0142a\u015bnie niejednoznaczn\u0105 czesko\u015b\u0107 nak\u0142ada swoj\u0105 metod\u0119. Efekt jest bardzo mocny, oryginalny, zaskakuj\u0105cy. Od dawna nie odby\u0142am r\u00f3wnie intensywnej podr\u00f3\u017cy do moich m\u0142odzie\u0144czych do\u015bwiadcze\u0144, pyta\u0144 i fascynacji. Ale ich lektura wprawi\u0142a mnie w g\u0142\u0119boki smutek. Czekam na drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych reporta\u017cy-esej\u00f3w-opowiada\u0144 (bo i gatunek nie jest do ko\u0144ca okre\u015blony) w nadziei, \u017ce mo\u017cliwe jest jakie\u015b katharsis, \u017ce z pu\u0142apki tego \u015brodkowoeuropejskiego losu mo\u017cna si\u0119 wypl\u0105ta\u0107.\u201d Agnieszka Holland \u201eNadzwyczajny! Ze swoim sposobem opowiadania historii, poczuciem absurdu oraz ironicznym podej\u015bciem m\u00f3g\u0142by drukowa\u0107 u nas, w \u201eThe Spectator\u201d.\u201d Victor Sebestyen, \u201eThe Spectator\u201d \u201eTo nie jest ksi\u0105\u017cka, to klejnot.\u201d \u201eLe Figaro\u201d \u201eMimo humoru ksi\u0105\u017cka podejmuje temat cierpienia powa\u017cnie i ze wsp\u00f3\u0142czuciem.\u201d Madeleine LaRue, \u201eQuarterly Conversation\u201d \u201eWielka literatura pod p\u0142aszczykiem reporta\u017cu.\u201d \u201eWiener Zeitung\u201d \u201eHalucynacyjne bajki pe\u0142ne niepokoju.\u201d \u201eLiberation\u201d \u201eT\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna uzna\u0107 za czarn\u0105 komedi\u0119, tyle \u017ce czarna komedia w wydaniu Szczyg\u0142a to co\u015b bardzo przygn\u0119biaj\u0105cego.\u201d Mythili Rao, \u201eThe Daily Beast\u201d \u201eEmocjonuj\u0105ca, tragiczna, zabawna podr\u00f3\u017c.\u201d \u201eLa Repubblica\u201d \u201eTrauma \u017cycia w komunistycznym piekle do tej pory nie zosta\u0142a w Europie odreagowana, o czym b\u0142yskotliwie za\u015bwiadcza ta ksi\u0105\u017cka i jej sukces.\u201d \u201eKommiersant\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"